ارزیابی رفتار کودکان و نوجوانان

بررسی جامع عملکردهای کودکان و نوجوانان با استفاده از فرم‌های آخنباخ

 

آیا فرزند من سالم است؟ آیا اینکه چندان به بازی کردن در بیرون علاقه‌مند نیست اشکالی دارد؟ یا به عکس اینکه خیلی زیاد دوست دارد بازی کند و بیرون باشد چطور؟ از کجا بفهمم که رفتارهایش متناسب با سنش است؟ گاهی احساس می‌کنم از کوچکتر از سن خود رفتار می‌کند. گاهی هم بزرگ‌تر. کدام یک طبیعی است؟ ارزیابی رفتار کودکان و نوجوانان و فهم نرمال بودن یا نبودن رفتار آنان از جمله کارهایی است که با آزمون های روان‌شناختی ممکن می‌گردد.

اینها نمونه‌ای از دهها سوالی است که ممکن است هر پدر و مادری در مورد فرزند خود داشته باشد. اگر شما هم دوست دارید در این زمینه چیزهایی بدانید این مقاله سعی دارد اطلاعات مفیدی در این زمینه در اختیار شما قرار دهد.

واقعیت این است که دامنه رفتار کودکان آنقدر وسیع و گسترده است که اتکا به مشاهدات گذرا یا مقایسه کردنهای گاه و بیگاه نه تنها مفید نیست بلکه میتواند بسیار گمراه‌کننده باشد. بسیاری می‌دانند چیزی به نام بیش‌فعالی وجود دارد اما به درستی نمی‌دانند دقیقا چه کارهایی مصداق بیش‌فعالی است. گاهی کودکان گوشه‌گیر می‌شوند، زیاد صحبت نمی‌کنند، درون افکار خود غرقند و چندان توجهی به اتفاقات دور و برشان ندارند. اما از کجا بدانیم این میتواند نگران‌کننده باشد؟ به ویژه در زمانیکه دیگر همه به نوعی واژه اوتیسم و درخودماندگی به گوششان خورده است.

غرزدن، لجبازی، قشقرق به راه انداختن، گوش ندادن به حرفها، نرفتن به رختخواب، مقاومت در برابر غذا خوردن، بازی با اندام تناسلی، کم توجهی به تکالیف درسی، گم کردن وسایل، لاف‌زنی و دهها مورد اینگونه هر پدر و مادری را با نگرانی روبرو می‌کند و در اینجا لازم است که برای رصد دقیق این مسائل از یک متخصص کودک و نوجوان کمک گرفته شود. اما از کجا باید شروع کنیم؟ اولین کار در این زمینه چه می‌تواند باشد؟

ارزیابی رفتار کودکان و نوجوانان با نظام سنجش ASEBA:

نظام سنجش مبتنی بر تجربه آخنباخ (ASEBA) یک روش جامع و یکپارچه برای سنجش شایستگی‌ها، کنش یا کارکرد انطباقی و مشکلات عاطفی، رفتاری و اجتماعی افراد است (سنین ۱٫۵ تا ۹۰ سال؛ به ویژه کودکان و نوجوانان). قدرت ASEBA در ارائه نمرات کمّی و برچسب‌گذاری تشخیصی موثق با استفاده از پاسخ‌های خود فرد است؛ بالاخص سنین مدرسه و در مورد انواع مشکلاتی که عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را تهدید می‌کند. این ارزیابی شامل نگرانی‌ها، خصیصه‌های مثبت و قابلیت‌های رفتاری فرد می‌باشد. مطالعات بیشماری ارتباط معنی‌دار بین نمرات ASEBA و موفقیت یا مشکلات تحصیلی را مورد تایید قرار داده‌اند. امروزه ASEBA به طور گسترده‌ای در خدمات بهداشت روان، مدارس و سازمانهای کودک و خانواده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فرمهای مختلف ASEBA این امکان را فراهم کرده است که برای هر سنی قابل استفاده باشد. در زیر شرح مختصری از تعدادی از این فرمها آورده شده است:

انواع نسخه های مختلف ASEBA:

نسخه پیش‌دبستانی:

در نسخه پیش‌دبستانی ASEBA که CBCL/1½-۵ خوانده می‌شود و برای سنین ۱٫۵ تا ۵ سال هنجاریابی شده است والدین یا دیگر کسانی که به صورت منظم با کودک تعامل دارند رفتار کودک را گزارش می‌دهند. پاسخ‌دهنده در یک مقیاس سه نقطه‌ای (درست نیست، تا حدودی یا گاهی اوقات درست است و بسیار صحیح یا اغلب اوقات صحیح است) گویه‌های مختلفی که در رابطه با کودک بیان شده است را ارزش‌گذاری می‌کند. این چک‌لیست شامل ۱۰۰ سوال است که به صورت جامع کلیه مشکلات هیجانی یا رفتاری که ممکن است کودک به آن مبتلا باشد را مورد سنجش قرار می‌دهد.

یکی از ویژگی‌های ارزشمند CBCL/1½-۵ بررسی تحول زبان کودک (The Language Development Survey) است. LDS از گزارش والدین استفاده می‌کند تا خزانه لغات، جمله‌سازی و همچنین عوامل خطر برای تاخیر در تحول زبان کودک را مورد سنجش قرار دهد. این ابزار تحت مطالعات دکتر لسلی رسکورلا (Dr. Leslie Rescorla) ساخته شده و در مطالعات بیشماری از مشکلات زبان، مورد استفاده قرار گرفته است. بر اساس نتایج به دست آمده از LDS مشخص می‌شود که آیا واژگان و ترکیب کلمات کودک نسبت به دیگر همسالانش تاخیر دارد یا خیر. LDS را می‌توان برای کودکان ۱۸ تا ۳۵ ماهه مورد استفاده قرار داد.

مقیاسهای CBCL/1½-۵ شامل موارد زیر می‌باشد:

  • سندرم‌های مبتنی بر تجربه: واکنش هیجانی، اضطراب/افسردگی، شکایات جسمانی، گوشه‌گیری، مشکلات خواب، مشکلات توجه و رفتار پرخاشگرانه
  •   مشکلات درونی‌سازی (شامل ۴ سندرم واکنش هیجانی، اضطراب/افسردگی، شکایات جسمانی و گوشه‌گیری)، مشکلات بیرونی‌سازی (شامل ۲ سندرم مشکلات توجه و رفتار پرخاشگرانه)، سایر مشکلات، مشکلات کلی و مشکلات استرس
  • مقیاسهای سندرمی مبتنی بر DSM : مشکلات عاطفی، مشکلات اضطرابی، مشکلات فراگیر رشدی، مشکلات نقص توجه/بیش‎‌فعالی و مشکلات نافرمانی مقابله‌ای
  • بررسی تحول زبان: خزانه لغات و میانگین طول جملات

 

نسخه نوجوانان:

YSR یکی دیگر از فرمهای ASEBA است که برای سنین ۱۱ تا ۱۸ سال هنجاریابی شده و توسط خود آزمودنی تکمیل می‌گردد. مقیاسهای این فرم شامل:

  • شایستگی‌ها: فعالیتها، اجتماعی، و شایستگی کلی
  • سندرم‌های مبتنی بر تجربه: اضطراب/افسردگی، گوشه‌گیری/افسردگی، شکایات جسمانی، مشکلات اجتماعی، مشکلات تفکر، مشکلات توجه، رفتارهای قانون‌شکنی، و رفتار پرخاشگرانه
  • مشکلات درونی‌سازی (شامل ۳ سندرم اضطراب/افسردگی، گوشه‌گیری/افسردگی، و شکایات جسمانی)، مشکلات بیرونی‌سازی (شامل ۲ سندرم رفتار قانون‌شکنی و رفتار پرخاشگرانه)، سایر مشکلات، و مشکلات کلی
  • مقیاسهای سندرمی مبتنی بر DSM : مشکلات عاطفی، مشکلات اضطرابی، مشکلات جسمانی، مشکلات نقص توجه/بیش‎‌فعالی، مشکلات رفتار مقابله‌ای، مشکلات سلوک
  • مشکلات وسواس فکری-عملی، مشکلات استرس پس از سانحه، و ویژگیهای مثبت

می‌باشد.

نسخه کودک:

فرم دیگر CBCL/6-18 که ویژگیهایی مشابه YSR دارد با این تفاوت که برای سنین ۶ تا ۱۱ سال نیز قابل استفاده می‌باشد.

در مرکز خدمات روانشناسی فردای روشن این آزمون به صورت کامپیوتری اجرا و نتایج آن در قالب یک گزارش به مراجع ارائه خواهد شد تا تصویری جامع و همه‌جانبه از خصیصه‌های مختلف کودک یا نوجوان به دست آید. در صورتیکه فرزند شما در دامنه سنی ۱٫۵ تا ۱۸ سال است می‌توانید از این خدمات استفاده کنید.

 

نمونه فرم ASEBA

ارزیابی رفتار کودکان و نوجوانان

 

برای رزرو نوبت آنلاین برای ارزیابی رفتار کودکان و نوجوانان کلیک کنید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

با ما در تماس باشید

توضیحات کلینیک

آدرس: پاسداران، خیابان دولت، بین محسنیان و اختیاریه جنوبی، ساختمان سینا، طبقه ۴، واحد ۱۵

تلفن: ۴۰۲۲۱۹۵۹-۰۲۱ | ۴۰۲۲۱۹۸۱-۰۲۱

ساعت کاری: شنبه تا پنج شنبه  ۱۵ الی ۲۱