ورود اعضا

کانال تلگرام «فردای روشن»

به کانال تلگرام

« فردای روشن »

بپیوندید

telegram

لینک عضویت

اشتراک خبرنامه

مقالات

دکتر وحید صادقی - روانشناس ، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

کارگاه های ویژه متخصصین

دکتر وحید صادقی - روانشناس ، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

اسکن کنید !

FardaClinic QR

هم اکنون ...

ما 18 مهمان و صفر عضو آنلاین داریم

مقاله ها

اشتباهات نباید منجر به عقب‌نشینی شوند: 3 راه برای انعطاف‌پذیر ماندن

زیاد اشتباه می‌کنید؟ این 3 نکته‌ی علمی کمک می‌کنند از آن‌ها گذر کنید

دکتر سوزان کراس ویتبورن

mistake resilience

هرچقدر دلتان بخواهد می‌توانید به خودتان بگویید که حتی بهترین افراد هم گاهی اوقات اشتباه می‌کنند، ولی وقتی این شما هستید که اشتباه کرده، باور کردنش می‌تواند سخت باشد. مثلاً این را در نظر بگیرید که بسیاری از فیلم‌های پرفروش و برنده‌ی اسکار حاوی اشتباهات خنده‌دار هستند. اصلاً سایت IMDB به طور منظم لیستی از "سوتی"های فیلم‌های تحسین‌برانگیز را منتشر می‌کند، و وبسایتی وجود دارد که کلاً به معرفی بهترین اشتباهات سینمایی در بهترین فیلم‌های سینما اختصاص دارد. شخصیت‌های ورزشی شوت‌های آسان را بد می‌زنند، تیتر روزنامه‌ها حاوی اشتباهات واضح هستند. پس چرا شما باید بی‌نقص باشید؟ جودیث جانسون، روانشناس دانشگاه لیدز و همکارانش (2017) در یک مرور جامع پژوهش‌های انجام شده در مورد "شکست، خطا یا اشتباهات" تلاش کردند بفهمند چرا بعضی افراد قادرند به طور انعطاف‌پذیر از اشتباهاتشان گذر کنند، در حالی که دیگران در مورد اشتباهاتشان مشغله‌ی فکری پیدا می‌کنند. با کمک کار آن‌ها، شما می‌توانید بفهمید که چگونه می‌توانید خودتان را از درگیری ذهنی به انعطاف‌پذیری برسانید.

قالب اساسی زیربنای مطالعه‎‌ی جانسون و همکاران، یک قالب دوبعدی (BDF) برای بررسی انعطاف‌پذیری بود، که ادعا می‌کند خطر و انعطاف‌پذیری دو بعد جدا از هم هستند. شما می‌توانید یک تجربه‌ی اشتباه پرخطر داشته باشید، مثل استفاده از یک نام اشتباه برای صدا زدن کسی که توقع می‌رود نام او را بدانید، اما اگر بعد انعطاف‌پذیری شما بالا باشد، اجازه نخواهید داد آن لغزش اجتماعی شما را اسیر خود کند. خطرات برای هرکسی می‌توانند اتفاق بیفتند، اما آن‌ها تنها در صورتی پیامد منفی خواهند داشت (شما را مضطرب یا افسرده می‌کنند) که عامل انعطاف‌پذیری در شما پایین باشد. تیم تحقیقاتی لیدز در ادامه بررسی کردند که آیا عوامل روانشناختی می‌توانند به افرادی که شکست می‌خورند یا اشتباه می‌کنند، انعطاف‌پذیری بدهند یا نه، و اگر می‌توانند، چقدر.

بعد از اینکه از میان 8300 مطالعه‌ی بالقوه مرتبط، 38 مقاله با 46 مطالعه‌ی متفاوت مرتبط با موضوع را یافتند، جانسون و همکاران تلاش کردند عوامل روانشناختی تأثیرگذار بر انعطاف‌پذیری را شناسایی کنند. بیشتر مطالعات از یک الگوی آزمایشی استفاده کرده بودند که در آن‌ به شرکت‌کنندگان تکالیفی داده می‌شد که انجامشان بیش از حد سخت بود، تا حتماً شکست را تجربه کنند.

حالا که متوجه شدید چگونه شکست را می‌توان به صورت آزمایشگاهی تعریف کرد، بگذارید ببینیم عواملی که شناسایی شدند چه شکلی بودند. آنطور که مشاهده شد، انعطاف‌پذیری را می‌توان به 3 جزء کاملاً واضح خرد کرد: عزت نفس بالا، گرایش به نسبت دادن موفقیت به ویژگی‌های فردی و نسبت دادن شکست به شرایط بیرونی، و سطوح پایین‌تر کمال‌گرایی. برخلاف آنچه ممکن است توقع داشته باشید، نه احساس خودارزشمندی مربوط به توانایی آکادمیک، و نه ویژگی شخصیتی توانایی فرونشانی هیجانات، پیش‌بینی‌کننده‌ی انعطاف‌پذیری نبودند.

بیایید تک تک این 3 جزء را جدا از هم بررسی کنیم. عزت نفس بالا به معنای آن است که شما نسبت به خودتان دید مثبتی دارید؛ نه اینکه لاف‌زنی یا خودبزرگ‌بینی داشته باشید، بلکه احساس رضایت کلی از فردی که هستید داشته باشید. مقیاس‌های رایج برای بررسی عزت نفس گزینه‌هایی از این دست دارند: "روی هم رفته، از خودم راضی هستم"، "من می‌توانم کارها را تقریباً به خوبی دیگران انجام بدهم"، و "فکر می‌کنم تعدادی ویژگی خوب دارم".

بعد از آن به بعد انتساب می‌رسیم. افرادی که نسبت به شکست انعطاف‌پذیر به نظر می‌رسند، وقتی با شکست مواجه می‌شوند، این توانایی را دارند که تجربه‌شان را به شکلی متعادل، و حتی تا حدی به نفع خود، نادیده بگیرند. سبک توضیحی خوش‌بینانه، اشتباهات را ناشی از عوامل خاص، ناپایدار و بیرونی در نظر می‌گیرد. شاید این شما بودید که در موقعیت تک به تک با دروازه‌بان توپ را با فاصله‌ی خیلی زیاد به بیرون زدید. با یک سبک توضیحی خوش‌بینانه، شما می‌توانید این را به زمان‌بندی نامناسب دریافت توپ یا نامساعد بودن شرایط زمین نسبت دهید، اما توانایی‌های ورزشی خودتان را برای همیشه محکوم نمی‌کنید. ولی اگر سبک توضیحی بدبینانه داشته باشید، این کار را خواهید کرد. از طرف دیگر، اگر اتفاق خوبی بیفتد و شما توپ را وارد دروازه کنید، احتمال اینکه این پیامد را به توانایی‌های ورزشی بالای خودتان نسبت دهید بیشتر است. این به آن معنا نیست که شما هیچ‌وقت مسئولیت اشتباهاتتان را به عهده نمی‌گیرید، بلکه به این معناست که اگر امکان آن وجود داشته باشد تمایل دارید خودتان را از شرایط بد رهایی دهید.

نهایتاً، در حوزه‌ی کمال‌گرایی، به راحتی می‌توان دید که افرادی که دائماً در تلاش هستند که یک زندگی بدون اشتباه داشته باشند، بیشتر از دیگران خود را به بدبختی محکوم می‌کنند. تصور کنید در مطالعه‌ی جانسون و همکاران، عدم توانایی حل کردن پازل‌هایی که فکر می‌کردند قابل حل بوده، برای افراد کمال‌گرا چگونه بوده است. اوضاع وقتی بدتر می‌شود که تصور کنیم هرچه این افراد بیشتر خودشان را با خودارزیابی‌های سخت عذاب می‌داده‌اند، تمرکز کردن بر روی تکلیف برایشان سخت‌تر هم می‌شده است.

با این بینش‌ها، می‌توانید ببینید که چطور می‌توان از مدل BDF به عنوان یک درمان پیش‌گیرانه برای اشتباهات زندگی استفاده کرد. به علاوه، از آنجایی که هیچ‌گاه نمی‌توانیم جلوی تجربیات شکست را، به خصوص در زندگی واقعی در مقایسه با آزمایشگاه، بگیریم، این یافته‌ها اهمیت چشمگیری می‌یابند. از جایگاه درمانی، همانطور که این محققان اشاره می‌کنند، بیشتر مداخلات مبتنی بر ایجاد انعطاف‌پذیری، تلاش می‌کنند از ناراحتی هیجانی ناشی از شکست پیش‌گیری کنند اما تاکنون پشتوانه‌ی تجربی نداشته، و در عوض بر اساس دانش بالینی و عواملی بودند که نشانه‌ها را در طول زمان پیش‌بینی می‌کردند. به عبارت دیگر، درمان‌های شناختی فعلی تلاش می‌کنند در مراجعان خود، از کودکان گرفته تا کارکنان مراکز درمانی، انعطاف‌پذیری ایجاد کنند، تا با شکست‌هایشان در مدرسه و محیط کار به خوبی برخورد کنند. با این حال، تا قبل از این بررسی مدل BDF با تمرکز خاص آن بر روش‌های تجربی، دانش چگونگی ایجاد مقاومت در برابر شکست، به مشاهده‌های بالینی محدود بود.

بنابراین کلید گذر کردن از اشتباهات، ایجاد توانایی‌های درونی، قبل از قرار گرفتن در موقعیت شکست است. دانستن اینکه شکست، صرف نظر از اینکه چقدر برای پیش‌گیری از آن تلاش کنید، اتفاق خواهد افتاد، به شما دیدگاه بهتری برای فهم اشتباهاتتان می‌دهد بدون اینکه به آنها اجازه بدهید شما را از پا دربیاورند. یک اشتباه می‌تواند ناخوشایند، خجالت‌آور، و حتی پرهزینه باشد، اما انعطاف‌پذیری‌ای که پرورش می‌دهید تا شما را برای آنچه اجتناب‌ناپذیر است آماده کند، به شما اجازه خواهد داد که حتی به دنبال رضایتی بیشتر از مواقعی که موفق می‌شوید، باشید.